Η εξομολόγηση

Ἀκοῦστε ἐπίσης:
1)ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΜΕΤΑΝΟΙΑ (mp3)
2)ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΣΥΓΧΩΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΜΑΡΤΙΩΝ ΜΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΕΟ (mp3)

† π. Αντώνιος Αλεβιζόπουλος
Δρ. Θεολογίας  Δρ. Φιλοσοφίας

ΘΕΜΑΤΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΚΑΤΗΧΗΣΕΩΣ

Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ

 Η ιερή εξομολόγηση ήταν πράξη γνωστή στην Παλαιά Διαθήκη (Λευϊτ. ε' 5-6. Άριθ. ε' 5-7. Παροιμ. κη' 13). Γι' αυτό και οι άνθρωποι προσέρχονταν στον Ιωάννη τον Πρόδρομο και εξομολογούνταν τις αμαρτίες τους, ενώ εκείνος πιστοποιούσε την μετάνοιά τους με το βάπτισμα (Ματθ. γ' 5-6. Μάρκ. α' 4-5).
Η πράξη αυτή συνεχίσθηκε και στη χριστιανική Εκκλησία- «πολλοί των πιστευσάντων ήρχοντο εξομολογούμενοι τας αμαρτίας αυτών και φανερώνοντες τας πράξεις αυτών» (Πράξ. ιθ' 18) με αποτέλεσμα να συγχωρούνται από τούς αποστόλους, σύμφωνα με την υπόσχεση του Κυρίου, πώς θα δινόταν στους αποστόλους η εξουσία αυτή (Ματθ. ιστ' 19. ιη' 18). Αυτό εκπληρώθηκε μετά την ανάσταση του Χριστoύ. Η συγχώρηση δεν βασιζόταν φυσικά στη δύναμη των απoστόλων, αλλά «εν τω αίματι» του Κυρίου (Ιω. κι' 21-23. Α' Ιω. α' 7).

Ο εξομολόγος χρησιμοποιείται ως όργανο, ως υπηρέτης του Χριστού και οικονόμος των μυστηρίων του Θεού (Α' Κορ. δ' 1. πρβλ Τίτ. α' 7. Α' Ιω. α' 9- β' 2).

Στην αρχαία Εκκλησία η εξομολόγηση γινόταν δημόσια στην ιερή σύναξη των πιστών, όπου βέβαια ήταν και το ιερατείο και ο επίσκοπος, ο οποίος έδινε την άφεση. «Όλους όσοι μετανοούν τούς συγχωρεί ο Κύριος, εάν μετανοήσουν εις ενότητα Θεού και εις συνέδριον επισκόπου», λέγει χαρακτηριστικά ο άγιος Ιγνάτιος (Ιγν., Φιλαδ. 8,1), ενώ η «Διδαχή» προτρέπει: «Εν Εκκλησία εξομολογήση τα παραπτώματά σου, και ου προσελεύση επί προσευχή σου εν συνειδήσει πονηρά, αύτη εστίν η οδός της ζωής» (Διδ. 4,14).

Ο άγιος Κυπριανός τονίζει πώς ο αμαρτωλός γίνεται πάλι δεκτός στην εκκλησιαστική κοινωνία, δηλαδή στο μυστήριο της θείας ευχαριστίας «δια της επιθέσεως των χειρών του επισκόπου και του ιερατείου», αφού προηγουμένως εξομολογηθεί (Κυπρ. επιστ. 16,2), δεν επιτρέπει την θεία κοινωνία σε κανένα, «εάν προηγουμένως ο επίσκοπος και το ιερατείο δεν επιθέσουν την χείρα επάνω του» (επιστ. 18,2), η «άφεση», λέγει, πού έγινε «δια των ιερέων» είναι «αρεστή στον Κύριο» (De lapsis 29).

Ο Ωριγένης θεωρεί σαν φυσικό επακόλουθο, «σύμφωνα με την εικόνα εκείνου πού έδωσε την ιεροσύνη στην Εκκλησία, να αναδέχονται και οι λειτουργοί και ιερείς της Εκκλησίας τα αμαρτήματα του λαού και μιμούμενοι τον Διδάσκαλο, να παρέχουν στο λαό την άφεση των αμαρτιών»(Ωριγ., Εις Λευίτ., Ομιλ ν, 3).

Ο Μ. Βασίλειος αναφέρεται στην εξομολόγηση κατά την απoστoλική Εκκλησία (Πράξ. ιθ' 18) και συμπεραίνει πώς «είναι ανάγκη να εξομολογούμεθα τα αμαρτήματα εις τούς εμπεπιστευμένoυς την οικονομίαν των μυστηρίων του Θεού» (Α' Κορ. δ' 1), επειδή και οι πρώτοι χριστιανοί «εξομολογούντο εις τούς αποστόλους, οι οποίοι και εβάπτιζον άπαντες» (Μ. Βασιλ, Όροι κατ' επιτ. 288).

Ο άγιος Ιωάννης ο Xρυσόστoμoς αναφέρει για τούς ιερείς: «Ενώ κατοικούν και περιφέρονται ακόμη εις την γην, ανέλαβον την διεύθυνσιν ουρανίων υποθέσεων με εξουσίαν πού δεν έδωσεν ο Θεός ούτε εις τούς αγγέλους, ούτε εις τούς αρχαγγέλους. Δεν είπε πραγματικά προς τούς αγγέλους, [όσα δέσετε εις την γην, θα είναι δεμένα και εις τούς ουρανούς, και όσα λύσετε εις την γην, θα είναι λυμένα εις τους ουρανούς]... ο δεσμός όμως των ιερέων εγγίζει την ιδίαν την ψυχήν και διαβαίνει προς τούς ουρανούς, και όσα ενεργούν κάτω οι ιερείς, τα επικυρώνει άνω ο Θεός. Ο Δεσπότης εγκρίνει την απόφασιν των δούλων. Μήπως δεν τούς έδωσεν ολόκληρον την ουράνιον εξουσίαν; Τούς είπεν, όποιων τάς άμαρτίας κρατήσετε, θα είναι κρατημέναι» (Χρυσ., Περί Ιερωσ. Λόγος γ' 5).

Η Ορθόδοξη λοιπόν Εκκλησία συνεχίζει αυτή την πρωτοχριστιανική παράδοση της εξομολόγησης ενώπιον του πνευματικού.


ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΙΡΕΣΕΩΝ & ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ
π. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΥ

http://www.egolpion.net/confesion.el.aspx

http://www.impantokratoros.gr/exomologhsh.el.aspx

Στάρετς Σάββας Ο Παρηγορητής. «Ἀγώνας γιά τή σωτηρία τοῦ πλησίον» Μέρος Δ΄ (Τελευταίο)

Στάρετς Σάββας  Ο Παρηγορητής»  - Διδαχές τοῦ στάρες Σάββα

Μετάφραση ἀπό τήν ρωσική γλῶσσα  π.Ιωάννου Φωτοπούλου  
Ἀποσπάσματα ἀπό τό ἡμερολόγιό του (σελ. 94 -102 )
 

Ἀγώνας γιά τήν σωτηρία τοῦ πλησίον

 Μέρος Α΄ -  Μέρος Β΄  - Μέρος Γ΄

Γιά ὅλη τήν προσφορά του στό λαό ἔγινε στόχος τόσο τῶν «ἡμετέρων» ὅσο καί τῶν «ἔξω». Ἀλλά οἱ ἐπιθέσεις τοῦ διαβόλου δέν τόν ἔβλαπταν. Ἀκόμη πιό πολύ ἐνδυνάμωναν τόν νοῦ του στήν ἄσκηση τῆς ἀδιάλειπτης προσευχῆς.
Ἀκολουθώντας τή διδασκαλία τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τῆς Κλίμακος, «μαστίγωνε τούς πολεμίους μέ τό ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ, γιατί δέν ὑπάρχει ἰσχυρότερο ὅπλο ἀπό αὐτό στόν οὐρανό καί στή γῆ». Κατά τήν προσευχή του ζητοῦσε ἀπό τό Θεό:
   -Δώρησέ μου, Κύριε, νά εἶμαι ἄγνωστος καί ὑβριζόμενος σέ τοῦτον τόν αἰῶνα.
Ἦταν πάντοτε ἕτοιμος νά ὑπομείνει μέ χαρά κάθε συκοφαντία, κακολογία καί θλίψη. Ἔλεγε ὁ π. Σάββας:
   -Ὅσο κι ἄν εἶναι μαύρη ἡ ζωή τοῦ μοναχοῦ (ἐνν. ἀπό τούς πειρασμούς), πιό μαύρη ἀπό τά ράσα δέν μπορεῖ νά εἶναι!
Ἡ εὑαγγελική ἀγάπη βοηθοῦσε νά τηρεῖται τό φῶς τῆς διακρίσεως καί γι’ αὐτό χαιρόταν σέ ὁποιοδήποτε θλιβερή περίσταση.
Κάποτε τυχαῖα τόν ἔκλειοσαν μιά ὁλόκληρη νύχτα στό σπήλαιο ἀλλά χάρηκε μένοντας ἐκεῖ προσευχόμενος.  Τοῦ ἄρεσε νά ἐπαναλαμβάνει:
  -Ὅσο περισσότερες θλίψεις, τόσο περισσότερη σωτηρία.  Μᾶς κάνουν κάποιοι κακό, ἀλλά ἐμεῖς θά ψάξουμε νά βροῦμε σ’ αὐτούς τό καλό καί νά τούς εὐεργετήσουμε.  Κι ἔτσι μέ τό καλό γρήγορα θά νικήσουμε τό κακό.

Παντοῦ ὁ στάρετς ἔφερνε τήν εἰρήνη καί τήν ἠρεμία.  Σάν ἀληθινός εἰρηνοποιός μέ ὅλες τίς δυνάμεις του προσπαθοῦσε νά φέρει τήν εἰρήνη ἀνάμεσα σ’ ὅσους εἶχαν ἔχθρα μεταξύ τους καί χαιρόταν
εἰλικρινά, ὅταν πετύχαινε νά παύσει τήν ἔχθρα.
  - Δόξα τῷ Θεῷ! Εἰρήνευσαν, ἔλεγε.
Τήν ἡμέρα τοῦ Πάσχα ὁ στάρετς ἦταν ἰδιαίτερα ζωντανός καί εὔθυμος.
«Μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ», ἔγραψε μιά πνευματική του θυγατερά, «εἴχαμε τήν εὐτυχία νά βρισκόμαστε κατά τό χρόνο τῆς ἄδειάς μας στό Πσκώφ-Πετσέρσκ τή Μ. Ἑβδομάδα καί τήν Ἑβδομάδα τῆς Διακοαινησίμου. Ὁ π. Σάββας κατά τή Δικαινήσιμο λειτουργοῦσε κάθε μέρα μέ πνευματικη δύναμη μέ τέτοιο φλογερό ἐνθουσιασμό, ὤστε φαινόταν νά ἔχει μιά ἀπεριόριστη χαρά πού γινόταν αἰσθητή ἀπό τόν τόνο τῆς φωνῆς του καί σέ κάθε του κίνηση. Ὡς ἀπάντηση στήν ἁγία χαρά τοῦ στάρετς ὑψωνόταν ἀπό τό βάθος  τῆς καρδιᾶς τῶν πιστῶν ὁ ἐνθουσιασμός τῆς πασχαλινῆς τους χαρᾶς. «Ὅπως στόν Παράδεισο!», ψιθύριζαν οἱ χριστιανοί καί ἔτρεχαν σέ πολλούς δάκρυα κατανύξεως.  Κι ὅταν ὁ μπάτουσκα μέ τό θυμιατό γρήγορα, «ἀγαλλομένῳ ποδί», διέσχιζε τό ναό μέ τόν πασχαλινό χαιρετισμό «Χριστός Ἀνέστη!», τό αἴσθημα εὐλάβειας τῶν πιστῶν ἔφθανε στόν ὕψιστο βαθμό. «Ἀληθῶς Ἀνέστη!», ἀπαντοῦσαν χαρούμενοι οἱ πιστοί.
Νοιώθαμε τέτοια ἀγάπη στίς καρδιές μας, ὥστε ὅλες οἱ κακίες εἶχαν ξεχαστεῖ, ὅλοι ἤθελαν μόνο νά ἀγαποῦν, νά συμπονοῦν καί ἐπιθυμοῦσαν ὅλοι νά εἶναι μέ την Ἀναστάντα Χριστό».

Μᾶς χαροποιοῦσε ὁ μπάτουσκα καί μέ τά πασχαλινά του μηνύματα τά ὁποῖα κάθε χρόνο μοίραζε σ’ ὅσους βρίσκονταν μαζί του στό κοινόβιο τήν ἡμέρα τοῦ Πάσχα, ἀλλά καί σέ ἄλλα πνευματικά του τέκνα πού τά ἔστειλνε μέ μορφή ἐπιστολῆς.  Φρόντιζε ὥστε ὅλοι νά παρηγορηθοῦν καί γι’ αὐτό ρωτοῦσε τά πνευματικά του τέκνα που ἔκαμαν χρέη γραμματέως.
  -Δέ μοῦ λέτε, μήπως ξεχάσατε νά στείλετε εὐχές στό Καζάν; Στό Ὀβρούτς, στό Σοχούμ μή τυχόν ξεχάσατε νά στείλετε;
  -Ὄχι, πάτερ, σέ ὅλους στείλαμε.
Καί ὁ στάρετς χαιρόταν, ἀλλά πικραινόταν, ἄν ξεχνοῦσαν κάποιον.  Τότε τούς ἔλεγε:
  -Στεῖλτε σήμερα.  Κάλλιο ἀργά παρά ποτέ!
Ὅταν ὁ μπάτουσκα μοίραζε πασχαλινά αὐγά στό δρόμο, καθώς ἔβγαινε ἀπό τό ναό, ὁ λαός τόν ἔσπρωχνε ἀπ’ ὅλες τίς μεριές καί μέ κόπο ἄνοιγε δρόμο ἀνάμεσα στό πλῆθος τῶν πιστῶν πρός τό κελλί του, παρηγορώντας καί εὐλογώντας ὅλους.

Κατά τή διδασκαλία του ἔλεγε:
 -Κάμετε περισσότερα ἀγαθά ἔργα.  Τά ἀγαθά ἔργα εἶναι πολυτιμότερα ἀπό χίλιες μετάνοιες! 

Ψηφιοποίηση κειμένου Κατερίνα
 http://anavaseis.blogspot.com/2010/08/blog-post_01.html

Στάρετς Σάββας Ο Παρηγορητής. «Ἀγώνας γιά τή σωτηρία τοῦ πλησίον» Μέρος Α΄

Στάρετς Σάββας  Ο Παρηγορητής»  - Διδαχές τοῦ στάρες Σάββα

Μετάφραση ἀπό τήν ρωσική γλῶσσα  π.Ιωάννου Φωτοπούλου  
Ἀποσπάσματα ἀπό τό ἡμερολόγιό του (σελ. 94 -102 )

Ἀγώνας γιά τή σωτηρία τοῦ πλησίον

Καθένας μας γνωρίζει πόσο δύσκολο εἶναι νά βαδίσουμε τήν ὁδό τῆς σωτηρίας χωρίς καθοδήγηση, χωρίς ἔμπειρο πνευματικό ὁδηγό. «Ὅποιος βαδίζει αὐθαίρετα, ἰδιαίτερα τή μοναχική ὁδό, χωρίς τό νοῦ τοῦ Εὐαγγελίου, χωρίς οἱαδήποτε συμβουλή, λέγει ὁ Ἅγιος Μᾶρκος ὁ Ἀσκητής, τότε συνέχεια θά σκοντάφτει».
Γι’ αὐτό ὁ Κύριος σάν φιλότεκνος πατέρας ἔστειλε σέ μᾶς τούς ἁμαρτωλούς τέτοιους πνευματικούς ὁδηγούς στό πρόσωπο τῶν στάρετς.
Ἄν καί τούς τελευταίους καιρούς λιγόστευσαν οἱ καλοί πνευματικοί διδάσκαλοι, ὄμως ὐπάρχουν καί θά ὑπάρχουν μέχρι συντελείας τοῦ αἰῶνος, γιατί ὁ Κύριος φροντίζει γιά τή σωτηρία μας καί σ’ ὅλους τούς καιρούς καί σ’ ὅλους τούς τόπους ἀνάβει τούς λύχνους Του.  Κι ὁ χριστιανός, ὁ ὁποῖος διά τῆς προσευχῆς ἀναζητεῖ πνευματικό πατέρα, πάντοτε τόν βρίσκει.  Ὁ Μ.Βασίλειος λέγει: «Ἄν κάποιος μέ θέρμη ἀναζητεῖ καλό διδάσκαλο, ὅπωσδήποτε θά τόν βρεῖ».
Ἀλλά καί ὁ Ἅγιος Συμεών ὁ Ν. Θεολόγος διδάσκει: «Διά τῶν προσευχῶν καί τῶν δακρύων ἱκέτευσε τόν Θεό νά σοῦ φανερώσει τόν ἄνθρωπο, ὁ ὁποῖος θά ἐπεμεληθεῖ τή σωτηρία σου» καί πιό κάτω λέγει: «Καλύτερα νά ὀνομάζεσαι μαθητής μαθητοῦ, παρά νά ζεῖς ἰδιόρρυθμα καί νά συλλέγεις τούς ἄχρηστους καρπούς τοῦ ἰδίου θελήματος».
Ἄν κάποιος, παρά τήν ἐγκάρδια ἀναζήτηση, δέν μπορεῖ νά βρεῖ πνευματικό ὁδηγό, σ’ αὐτήν τήν περίπτωση πρέπει νά ἐνεργήσει σύμφωνα μέ τή συμβουλή τοῦ στάρετς Παϊσίου Βελιτσκόφσκυ, ὁ ὁποῖος σέ ἐπιστολή στόν ἱερέα Δημήτριο προτείνει νά χρησιμοποιήσει τή διδασκαλία τῶν ἁγίων Πατέρων στή θέση τῆς καθοδηγήσεως τοῦ πνευματικοῦ πατέρα. Ὅμως ἡ ὁδός τῆς καθοδηγήσεως ἀπό πνευματικό πατέρα καθ΄ὄλη τή διάρκεια τῆς ἱστορίας τῆς Ἐκκλησίας ἀναγνωρίζεται ἀπ΄ὅλους

τούς μεγάλους ἐρημίτες τούς πατέρες καί διδασκάλους τῆς Ἐκκλησίας, ὡς ἡ πιό ἐλπιδοφόρος καί
κατάλληλη ὁδός.
Πράγματι, οἱ ἄνθρωποι στόν κόσμο, ἀλλά περισσότερο οἱ μοναχοί αἰσθάνονται καί ἔχουν τήν ἐμπειρία τῆς μεγάλης πνευματικῆς ὠφέλειας ἀπό τίς συμβουλές και παραινέσεις τῶν γερόντων, οἱ ὁποῖοι, φθάνοντας σταδιακά στήν πνευματική τελειότητα, μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ γίνονται ὑψηλά πρότυπα εὐσέβειας καί σάν φίλοι τοῦ Θεοῦ, ἤδη ἀπ΄ αὐτή τή ζωή, ἀξιώνονται νά εἶναι γιά ὅλους τούς πιστούς ἀσφαλεῖς ἱκέτες καί πρεσβευτές ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ.  Δι’ αὐτῶν οἱ ἄρρωστοι θεραπεύονται, ἐλευθερώνονται οἱ δαιμονισμένοι, ἀποκτοῦν παρηγοριά καί ἐλπίδα σωτηρίας οἱ ἀπεγνωσμένοι καί συγχώρηση οἱ ἁμαρτωλοί.

Τό διακόνημα τῆς καθοδηγήσεως τοῦ λαοῦ ὁ π. Σάββας τό ξεκίνησε τηρώντας τό θέλημα τοῦ Θεοῦ καί τίς ἐντολές τῶν πνευματικῶν του καί μέχρι τίς τελευταῖες μέρες τῆς ζωῆς του μέ αὐταπάρνηση ἐπιτελοῦσε αὐτή τή διακονία.  Τό φωτεινό του παράδειγμα διαλύει καί ἀνασκευάζει πλήρως τήν ψευδῆ ἀντίληψη κάποιον μοσμικῶν περί τῆς ἀδράνειας καί τῆς ματαιοπονίας τῶν μοναχῶν.  Κατά τή γνώμη αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων τό ράσο τό φοροῦν μόνο οἱ ἀπόκληροι τῆς ζωῆς, αὐτοί πού δέ θέλουν νά ἐργασθοῦν, πού δέν νοιάζονται γιά τίποτα.
Ἀντιθέτως, ὁ π. Σάββας, φεύγοντας ἀπό τόν κόσμο, ἀφιερώθηκε πλήρως στήν ὑπηρεσία τοῦ λαοῦ.  Ἡ ζωή του ἦταν στενά συνδεδεμένη μέ τήν ζωή τῶν συνανθρώπων του.  Σχεδόν τή μισή ζωή του πέρασε ἀνάμεσα στόν κόσμο, ἄν καί μέ τήν καρδιά καί τούς εὐλαβεῖς λογισμούς του βρισκόταν ὑπεράνω κάθε κοσμικοῦ.  Μέ προσοχή μελετώντας ὅλα τά γνωστά ἔργα τῶν ἁγίων Πατέρων ὑπό τήν καθοδήγηση τῶν πνευματικῶν του πατέρων καί γνωρίζοντας ἐξ ἰδίας πείρας τήν ἐπιστήμη τῆς πνευματικῆς ζωῆς, ὄχι μόνο ἀφομοίωσε ὁ ἴδιος, ἀλλά καί στούς ἄλλους διασάφησε τούς κανόνες τῆς πνευματικῆς ζωῆς.
Βλέποντας τή λιθώδη ἀναισθησία πολλῶν ἀνθρώπων, ὁ μπάτουσκα ὑπέφερε γι’ αὐτούς.  Τόν πίκρανε ἡ ἀπομάκρυνσή τους ἀπό τό Θεό καί μέ τή δύναμη τῆς ἀγάπης του προσπαθοῦσε νά ἐμπνεύσει σ’ αὐτούς τή δίψα τῆς σωτηρίας, νά διώξει τήν ἀθυμία καί τήν ἀκηδία, διότι αὐτοί εἶναι οἱ κυριώτεροι ἐχθροί τῆς σωτηρίας μας.
http://anavaseis.blogspot.com/2010/07/blog-post_8892.html

Ψηφιοποίηση κειμένου Κατερίνα